लोककृषि मकैनाँच “राँमदल” जातिय झाँकीको रुपमा बिकसित

–यमन डोने ‘औलोविजय’
पृष्ठभूमि
बसन्त ऋतुको आगमनसंगै नयाँ बर्षको पनि आगमन शुरु भईसकेको हुन्छ । ऋतुहरुका राजा बसन्त याममा प्रकृतिका छटाहरुसंगै यत्रतत्र पालुवामय र पुष्पमय रौनकता फैलिसकेको हुन्छ । र, यसै अनुरुप रंगीबिरंगी फूलहरुमार्फत अत्तरझैं बासनारुपी यौवनाबस्था सुवाषकी मोहनी पवनमा भेट्न सकिन्छ ।
प्रकृतिका परिर्वतन रंगहरुसंगसंसै मौसमी बालीनाली खेतीपातिको पनि शुरुवात हुन थाल्दछ । यही बसन्तमा पुरानो बर्षको समाप्ती र नयाँ बर्षको उमगं पनि जोडिएर आएको हुन्छ । यही समयको खण्डमा कृषक जनहरुका बालीनाली लगाने समयको प्रारम्भ भएको मान्न सकिन्छ । ‘बर्खे धान रोपिन्छ र मकै बाली छरिन्छ ।’ खेताला पात गर्दै हली कोदालीको पर्म लगाएर सामुहिक काम गर्ने र खेतीपाति उतारिदै आएका हुन्छन् । यही पृष्ठभूमिको बिशेषता बोकेको ‘दनुवारडोने’जाति दुन,बेशी र खोलानदी किनारा आसपास क्षेत्रको पुरानो मूलबासी भनेर ‘डोने’लाई चित्रण गर्दा फरक पर्दैन ।
आदिबासी अस्तित्व र पहिचानको धनी जाति दनुवारडोने कृषकजनहरुले मौसम अनुसारको बालीनाली लगाउँने गर्दछन् । यो समुदायमको लागि पर्मखेतालापातबाट बालीनाली लगाउन र उतार्न छरछिमेकहरुका सरसहयोगको ठूलो हिस्सा रहेको पाईन्छ । आफ्ना र छिमेकीका (अरुका) समेत खेतीपाती आलोपालोकै सरसहयोगमा फत्ते गरिने पुरानो परम्परा आजकाल पनि यो जातिमा उत्तिकै उदाहरण्ीय रहेको देख्न सकिन्छ ।
यस जातिका मानिसहरु खेतीपातीको अथक परिश्रम र मौसमानुसारको उत्पादनसंग जीवन साट्दै र रमाउदै जीवन गुजाराको दिनाचार्य परापूर्वाकालबाटै बिताउँदै आएको बिश्वास मान्न सकिन्छ । र,उनीहरुले भन्ने गर्दछन् “धावन्ते खेती,घोकन्ते बिद्या” उखान टुक्काका मार्मिक लोकतर्कका बान्की प्रस्तुत गर्ने गरेको पाईन्छ । त्यसैले पनि सघन डोनेबस्तीहरुमा यस्ता भनाईहरु प्रसस्तै मात्रामा बर्तमान पुस्ताबाट पनि सुन्न सकिन्छ । यस जातिको जीवनगाथासित साईनो गाँसेको अर्को भनाई भने “पाखा शिकार जंगली पाषण रात, पानी शिकार सधै माछा भात” सामाजिक जीवानाचार्य मन्त्र नै साबित भएको मान्न सकिन्छ ।
र,यता भने आफ्ना फसल तथा अन्नबाली प्रशस्त फलाउन बारम्बार खेतीपातीका लागि कुलो,पैनी गोडमेलमा धाउनु नै पर्ने तर्क अघि बढाउँछन् ।
यो जातिको आदिम मुख्य पेशा कृषि,पशुपालन र तरकारीबालीमा बिशेषतः मुख्य बिशेष पेशा माछा मार्ने नै मान्न सकिन्छ । यस जातिहरुका ऐतिहासिक पूख्र्यौली थातथलो आदिम दुनबेसी,उपत्यका खोज, टार,खोरिया,भाँस्मे र खोलानदीको सिंन्चित उर्वरभूमि नै हो । त्यसैले पनि दनुवार(डोने)जाति आफूहरुलाई दुनको मूलबासी भूमिपुत्रको संज्ञामा परिचित गराउँन चाहान्छ । र, हो पनि । यसर्थमा कुनै मतभिन्नता भेटिदैन । आदिबासीको पृष्ठभूमिमा आफ्नो जाति समुदायको इतिहासको बिरासत आदिम डोने रहेको कुरामा कुनै दुईमत नरहेको पाईन्छ ।
कृषिमा आश्रीत लोककृषि जनजीवन यापन गर्दै आएका नेपालका आदिम मुलबासी दनुवारडोने समुदायका लागि चैत्र–बैशाष महिनासंगै खुशीयालीका साथ सहकाल मौसम उदय भएको मान्न सकिन्छ । यस जातिको लोकझाँकी नाँच भनेर चिनिदै आएको “राँमदली नाँच” अर्थात् “लोककृषि मकैनाँच” लाई ‘डोने’ लोकजीवनको आदम्य जातीय संस्कृति उपमाले परिभाषीत दिदै आएको पाईन्छ ।
राँमदलीभाकाको बिकसित रुप नै “राँमदल झाँकी”

मकै गोड्ने बेलामा गायिने ‘डोन्या लोककृषि’ बसन्तभाका ‘राँमदली’लाई आदिबासी ‘दनुवारडोन’ेले आफ्ना जातीय लोकझाँकीको जीवन्त सांस्कृतिक चिनारी बनाउँदै आएको पाईन्छ । खेतबारीमा मकै गोडमेल गर्ने खेताला पर्मको लोककृषि ‘डोन्याभाका’लाई ‘राँमदल नाँच’ले समेत परिभाषित गर्दै आएको पाईन्छ । यो अल्पबिकसित दनुवारडोने जातिका लागि ‘राँमदली डोन्याभाकाको लोकनृत्य ’रंगमञ्चको लोकनृत्य समेत बनेको छ ।
बिकासोन्मुख तथा अल्पप्रशासनिक एबं लोपन्मुख,अतिसिमान्तकृत सुचिमा रहेको दनुवार(डोने)आदिबासी जनजातिले ‘राँमदली अर्थात् राँमदल’लाई आदिम लोकनृत्य तथा आफ्ना जातीय झाँकी संस्कृति स्वरुपमा बिकास गरेका पाईन्छ । त्यसैले, यी जातिका मकै लोक कृषिनाँच राँमदली अर्थात् राँमदललाई जातीय सांस्कृतिक झाँकीको रुपमा शिरोपर गरिएको छ ।
कृषक लोकजीवन जीएका दनुवारडोने समुदायमा बर्षेनी चैत्र–बैशाष महिनामा खेतबारीको मकैसंगसंगै एैतिहासिक सांस्कृतिक धरोहर जोडिएर राँमदली बाहार आएको एकिन गर्न सकिन्छ । त्यसैले त भनिन्छ “दनुवारडोने जातिले खेतबारीको मकैमा खेलिदै आएको राँमदली लोककृषि सांस्कृतिक नाँचलाई आदिम मौलिक लोक नृत्य भनिएको हो । फलस्वरुपः लोक कृषि परम्परागत तथा एक पृथक जातीय पहिचान बोकेको सास्कृतिक धनी जाति दनुवारडोने भनेर चिनिएको छ । त्यसैले यो आदिबासी जातिले राँमदललाई आफ्ना मौलिक संस्कृतिको रुपमा शिरोपर गरिदै आएको पाईन्छ । आफ्ना पुख्र्याैली किसानले राँमदली लोकगाथा स्वीकार गर्दै आएको जीवनयापनशैली बिबिध कालखण्डमा परिवर्तित गर्दै आएता पनि मुल सांस्कृतिक मर्म बर्तमान पुस्तामा समेत सांस्कृतिक हस्तानन्तरण गरिनु पर्दछ । डोनेको सांस्कृतिक चेतना र भाषिक जर्गेनालाई बर्तमान तथा अनन्त भबिष्यत् पुस्ताले समेत आफ्ना जातीय अस्तित्व र पहिचानका लागि राँमदली भाकालाई बचानु आवाश्यक देखिन्छ । पूर्खाको लोकजीवन तथा लोकसंस्कृति जीवनगाथा बोकेको राँमदललाई भाबी पुस्तामा संरक्षण गर्न सकियो भने डोने जातिको सनंस्कृतिक अस्तित्व रहने निश्चित रहेको छ ।
अबिरल पूर्वकालखण्डदेखि पाखा शिकार,पानी शिकार र बर्तमानको कृषि जीवनयापनका साथ गुजारा चलाउदै आएको जाति भएकै कारणले हुन सक्छ “पढेलेखे कुचि काम हलो कोदाली गरे खाए माम” भन्ने चलन यो जातिमा सार्थकता भेटिन्छ । बर्तमान पुस्ताहरुले राँमदल सस्कृतिलाई जातीय मौलिक संस्कृति धरोहरको रुपमा अबलम्बन गर्दै समेत आएका छन् । भावी दनुवारडोने पुस्तामा यो संस्कृति गुम्ने खतरा भएको दाबी गर्दै जानकारहरुको सुझाब रहेको पाईन्छ ।
यो राँमदल संस्कृति कृषिलोक नाँच भए पनि दनुवारडोने जातिका लागि एक जीवन्त संस्कृति हो । आजभोली दनुवारडोने समाजमा चाडपर्ब,उत्सब र महोत्सब र सांस्कृतिक ऐतिहासिक सभा सम्मेलनहरुमा जातीय भाँकी स्वरुप राँमदल नाँचलाई सांस्कृतिक प्रदर्शन गरि राष्ट्रिय संस्कृतिको रुपमा दर्ज गर्दै आएको पाईन्छ । खेतबारीमा मकै छर्ने र गोड्ने समयमा दनुवारडोने जातिको लोप हुन लागेको राँमदली नाँच संस्कृति र संस्कारहरुको झाँकी प्रदर्शनले पुनः जीवन्त हुने गर्दछ । त्यसैले यो जाति तथा समुदायको मानिसहरुले परम्परागत लोककृषि मौलिक जीवनगाथा भएको महशुस गरि एक गर्बिलो पुख्र्यौली संस्कृति भएको स्वीकार गरिदै आएको छ ।
राँमदल कहाँ र कसरी खेलिन्छ ?
बिशेष गरि बारीको मकै दुईपाते भैसके पछि राँमदल नाम गरेको लोककृषि नाँचको राँमदली खेताला पर्म संस्कृति प्रथाको शुरुवाती हुने प्रचलन रहदै आएको छ । आदिम दनुवारडोने जातिले मकै गोड्ने बेलामा आफ्नै भाषा,संस्कृति र रितीरिवाहरुका गाथाहरुका संगालोका टुक्काहरुमा रचि राँमदली भाका स्वरमा स्वर मिलाएर गाउँदा मेलाको काम गरेको पत्तै पाईदैन ।
राँमदल खेल्दा–खेल्दै कुटो कोदालो ठोक्कियो भने सह गयो भन्ने भनाई छ । यदि ठोक्किए छ भने राँमदल खेली सकेपछि ठोक्याउने राँमदलीहरुलाई जरिमाना स्वरुप एक–एक बोतल अण्डी अगाडि राख्न लगाई सह आईहालोस् भन्दै कामना गरि अण्डी (निगार) खाने चलन रहेको छ ।

राँमदलीलाई कलौउ (खाजा)
मेलापातको मकै गोडिसके पछि राँमदली खेल भाकाको गीत पनि सकिन्छ । र,कलौउ खाने ताँजोपाँजो मिलाईने गरिएको हुन्छ । बारीमा राँमदली खेलाउने कृषक घरधनीले बिभिन्न प्रकारका परिकारहरु राँमदली खेतालालाई कलाउ (खाजा) खान दिने चलन निकै लोकप्रिय रहेको छ ।
राँमदल खेल्नेहरुका लागि दनुवारडोने बिशेष पुर्खौली चीजबिज बनाई मेलामै लगेर खुवाउनु घरधनी आत्मा सन्तुष्टी प्राप्त गरेको महशुस गर्ने गरेको ठान्दछन् । यसरी राँमदली खेतालालाई रिजाउन तथा खुसी बनाई पेटभरी खुवाउनलाई बर्मीको सिटन,मैंजलको सिटन,टोटेलाको सिटन,पिडालुको सोक्नो,पिनाको चट्नी,पुसुन,लर्बबरे,टाँकी,अम्चुर,बुँगाको सिटन,कोरी, प्रसस्त मात्रमा मोर(जाँड) र अण्डी(निगार) खुवाउने सांस्कारिक कृषि संस्कृति दनुवारडोने जातिमा अझै पनि लोकप्रिय चलन रहेको पाईन्छ ।
राँमदली खेतालालाई दुना,टपरी खाेंचीमा खाजा कलाउ दिने चलन रहेको छ । बिशेष गरि राँमदल खेल्दा, बियाड कार्दा, रोपाई गर्दा तथा बिहे,छेवर ,बेशी खादा र मोरु चोख्खिने भोज लगाउँदा जाँड रक्सी तथा पकाएका माछा मासु तथा अन्य सामाग्री राख्दा भोर्ला र सालको दुना टपरी गाँसिने गरिन्छ । तर मोरुमा भने तत्कालै दुना टपरी गाँसिने गर्दछन् भने अन्य कामकाजका लागि भने शुभकार्य हुनु महिना दिन अघि नै तयार गरि राखिने गर्दछन् ।

यस जातिका पुरुष,महिला र केटाकेटी मिलेर जातीय भेषभूषा,गरगहना लगाई ‘राँम्दलीखेम्ता ताल’ संगीतको राँमदली गीत गाउँदै नृत्य ढंगबाट कुटो कोदालोले मकै गोड्ने संस्कृति नै “राँमदल” भएको हो ।
राँमदल खेल बिधि
राँमदल खेल्दा खुट्टाको चाल मिलेको हुनु पर्दछ । कुटो,कोदालो ,तल र माथि ,छिटो र ढिलो हुनु हुदैन । सबैले एकै किसिमले मिलाउनु पर्दछ । भट्याउने एक जना हुन्छ । र, भट्याउने भाईले अनेकौ लोक कृषिजीवन कर्मका तथा संस्कृतिका टुक्काहरु जोडेर राँमदली प्रेमलहरी र प्रीति लहरीको राँमदल भाका गाउँने गर्दछन् । अनेकौ ताल र भाकामा गायिएर (भट्याएर) खेलिने सामुहिक लोककृषि मकैनाँच संस्कृति राँमदल हो ।
बर्तमान तथा भावी पुस्ताहरुले दनुवारडोने जातिको मौलिक लोकजीवनका लोकसांस्कृतिक अस्तित्व र पहिचानलाई राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय चिनारीमा दर्ज गरिनु बर्तमानको माग हो । मातृभाषा, लिपी, साहित्य र जातिय संस्कृतिको रुपमा दनुवारडोने जातिको चिनारीका लागि मौलिक सांस्कृतिक पहिचानहरु संरक्षण र प्रर्बद्धनको पर्खाईमा रहेको छ ।
डोनेभाषा लोप हुदै
“पुस्ता सरे, भाषा मरे । भाषा मरे, जाति मरे । जातीयता मरे, पहिचान मरे । पहिचान मरे, अस्तित्व बिलिन भएर जाने हुँदा पूर्खाको लोकभाषा,लोकसंस्कृति र लोक साहित्यलाई जोगाएर राख्नु पर्ने बर्तमान पुस्ताको अनिबार्य सर्त हो ।” जनजाति र आदिबासीको लागि राष्ट्रियताको गौरबगाथा भनेको नै उनीहरुका मौलिक संस्कृतिहरु हुन् । त्यसरी नै दनुवारडोने जातिको भाबी पुस्ताको लागि राँमदली झाँकी अपरिहार्य जातीय संरक्षण र प्रर्बद्धलनको सर्त बन्नु पर्ने देखिन्छ । “राँमदल भनेको दनुवार(डोने) जातिको जातीय अस्तित्व र पहिचानको मूल चिनारी हो ।”त्यसैले राँमदली भाकालाई गीत संगीतमार्फत नेपालीजनजनका लागि महत्वपूर्णबोध गराउन बर्तमान(आज)को प्रभाबकारी आवाश्यता रहेको छ ।
उदयपुर जिल्लाको त्रियुगा नदी किनाराको सघन दनुवारडोने बस्तीमा ‘डोने मातृभाषा’ पूर्ण रुपमा मृत तथा लोप भईसकेको छ । यहाँका दनुवारडोने जातिले राँमदली भाका गीतको मातृभाषा अनुबाद सिन्धुपाल्चोक र काभ्रेका डोनेले गरिदिनु पर्ने अबस्था भएको छ । त्यसैगरी,कटारी नगरपालिका र चौडण्डीगढी नगरपालिकामा समेत डोने मातृभाषा पूर्णरुपमा लोप भईसकेको डोने मातृभाषा अभियान्ता औलोबिजयको भनाई रहेको छ । संबिधानमा उल्लेख भएअनुसार सघन आदिबासी जनजाति बस्तीहरुमा मातृभाषा (राष्ट्रभाषा)मा शैक्षिक पाठ्यक्रम तयार पारी बिद्यालयहरुमा स्थानीय आदिबासी जनजाति भाषाहरुको पठनपाठन सुरु भईसकेको छ ।
संरक्षणको पखाईमा
जिल्लामा दनुवारडोनेको जनसंख्या ९,२७२ रहेको छ केतबि.२०६८को अनुसार तर सो जिल्ला डोने मातृभाषा बोल्ने १ प्रतिशत पनि नरहेको सिसिएलसी,(२०७३)रिस्कूको प्रतिबेदनमा उल्लेख गरिएको छ । यस जातिको लोक संस्कति,लोक भाषा र लोक धर्म बर्तमान पुस्तामा परसंस्कृतिको सिकोले मरेको अाँकलन गर्न सकिन्छ । भाबी पुस्तामा भाषा संस्कृतिको चेतना र राज्यबाट संरक्षणको कदम नचालिने हो भने उदयपुरको भित्रि दुन,बेशी,टारको आदिम औलोबिजय सन्तान दनुवारडोने जातिको पुख्र्यौली रितभातको सांस्कृतिक पहिचानहरु पूर्णकालिन लोप भएर जाने निश्चित देखिन्छ । आदिम डोने भाषा यसक्षेत्रका दनुवारडोनेले आफ्ना मातृभाषा संरक्षण अभियानमा काभ्रेपलाञ्चोक र सिन्धुपाल्चोकको डोने भाषा जानकारहरुसित सिक्नुको अर्को कुनै बिकल्प नरहेको त्रियुगाबासी दनुवारडोनेको बुझाई रहेको छ ।
हामीलाई मातृभाषामा चिनारी दिने एक मात्र राँमदली भाकाको मातृभाषा अनुबाद पनि पाँचखाल र भिमटारका डोनेमातृभाषी समुदायको सहयोग लिनु पर्ने बाध्यकारी अबस्था भएको उनीहरुको भैसकेको छ । उदयपुरको दनुवारडोने जातिको लागि मातृभाषा लोप भईसकेको संकेत यही कुराले पुष्टि गर्छ ।
जिल्लामा डोने मातृभाषा लोप भएकै कारणले पनि राँमदली भाका र लोक कषि मकै नाँचलाई जातीय पहिचानको चिनारी बनेको छ । राँमदलीलाई सांस्कृतिक झाँकीको रुपमा बिकास गर्दै आएको हो भनि यस जातिको बुद्धिजीबि तथा मौलिक संस्कृति जानकारहरुले बताउदै आएका छन् । । जातीय पोशाकमा सजिएर राँमदली भाकाको राँमदल नाँच जातीय चिनारीको लागि सभा सम्मेलन तथा झाँकी प्रर्दशन स्थलहरुमा देखाउँदै समेत आएको पाईन्छ ।

अन्त्यमा ,
दनुवारडोने जातिको लागि राँमदल सांस्कृतिक झाँकी जातीय चिनारीको अब्बल लोक संस्कृति बनेको छ । उदयपुरको दुन क्षेत्रमा औलो पचाएर बसेका जाति भनेर चिनिएको राईडोने अर्थात् राईदनुवार(डोने) जातिको मातृभाषा डोने लोप भएर गएको छ । यस जातिको भाषिक अबशेषमा राँमदली भाका एक मात्र रहेको पाईन्छ ।
खस भाषामा प्रेम लहरी र प्रीति लहरीको संगालोमा रचिएको राँमदली भाकाको शब्द रचनालाई डोने मातृभाषामा अनुबाद गरि यस क्षेत्रका दनुवारडोने जातिले गीत संंगीत बनाईएको पाईन्छ । जिल्लाको चुरे पहाड उत्तर दिशा र महाभारतको दक्षिण दिशाको पूर्व पश्चिम दुन तथा खोंज, टार ,बेशीमा बहने गरेको स्थानीय खोला नदी किनारामा आदिम कालदेखि बिबिध प्रकृति बिपद् सहेर र झेलेर जीबिकोपार्जन गरि आएको जाति नै दनुवारडोने जाति हो ।
जिल्लाको त्रियुगा नदी,बरुवा खोला,बैधनाथ खोला तावा खोला, ककरु खोला, मरुवा खोला किनाराको टार,बेशी भाँस्मे भूमिमा बस्ती बसालेका यी जाति सरल र सिधा रहेका छन् ।
औलो महामारी तथा सर्प,खजुरा,बिच्छी बाघ,भालू तथा बिभिन्न हिंस्रक जनाबरको प्रतिकार गर्दै जिल्लाको दुन क्षेत्रको आदिमकालिन बिजयबासी भनेको नै दनुवारडोने औलोबिजय जाति हो । खेतीकिसानको जीवन गुजारा बिताउदै आएका पुर्खाको सन्तानहरु नै राँमदली खेलको प्रबर्धक बनेको हो । यी जातिमा एक्काईसौ सताब्दीको शिक्षा चेतना दुई तीन दशक अघिबाट सुरु भएको देखिन्छ ।
राजनीति क्षेत्रमा यो जाति बिरलै प्रबेश गरेको पाईन्छ । जनयुद्धताका बेला केही समाज परिर्वतन गर्न राजनीतिमा भाग लिएको पाईन्छ । जनयुद्धको चेतनासंगसंगै लोकतन्त्रको आगमनमा यो जातिमा राजनीति तुषाएको पाईन्छ । सबिधान सभाको निर्बाचन पहिलो र दोस्रो निर्बाचनमा बिधायीकाको लागि राजनीति दलको उमेद्बार बनेको पाईन्छ । राजनीति बिकासमा यो जाति समुदाय स्थानीय तहमा जनप्रतिनीधि समेत बनेको पाईन्छ । यो जाति तथा समुदायको राजनीति चेतना पंचायत ब्यबस्थाबाट प्रारम्भ भएको मान्न सकिन्छ । राजनितिमा यो जातिको बिस्तारै बिकास भएको पाईन्छ ।
शैक्षिक,समाजिक स्तरहरुमा बिस्तारै बिकाशोन्मुख अबस्थामा पाईला चालेको पाईन्छ । सुदुर भबिष्यमा यो जातिको सामाजिक,शैक्षिक,राजनैतिक ,सांस्कृतिक एकता र प्रगतिको उषाकिरण निश्चित रहेको पाईन्छ । आफ्नो भाषा,संस्कृति र भाषिक साहित्यमा कलम चलाउन सक्ने चेतनाको चेतबोध ब्यक्तित्वहरुको उदयमान अबस्था देखिन्छ । सरकारी तथा गैरसकारी सेवा नीजी ब्यापारब्याबसाय र प्राबिधिक शिक्षमा समेत चेतनाको चासोको दियो बलिसकेको अबस्था छ ।
दनुवारडोने मानब बिकास सुचाङ्कनमा अल्पबिकाशोन्मुख जाति समुदायभित्रको आदिबासी जनजाति हो । यो आदिबासी जातिको मौकिक संस्कार संस्कृति बोकेको आदिम औलो पचाएको नेपालको दुन प्रदेशको मुल डोने जाति हो । आदिम डोने जाति समुदाय नै हालको दुन,बेशी टार र उपत्यकाका मूल मंगोलबासी डोने नै हाल ‘दनुवार’ जातिको सुचिकरणमा सुचिकृत रहेको पाईन्छ ।
यीनै औलो महामारी बिजय गरि बाँचेका जातिको लोककृषि मकैनाँच नै राष्ट्रिय पहिचानको लागि राँमदल जातीय सांस्कृतिक झाँकी बनेको छ । यो सांस्कृतिक झाँकीको राँमदली भाका राज्यको सम्पति हो । यसको खोज अनुसन्धान गरि मौलिक रुपमा संरक्षण र प्रर्बद्धनको बिकास गर्नु राज्यको अहम दायित्व हुन आउँछ ।
(लेखक –डोने बिद्यार्थी समाजको संस्थापक अध्यक्ष एवं छापा तथा श्रब्यदृष्यका मिडियामा आबद्ध पत्रकार हुनुहुन्छ ।)

 

 

 

हाम्रो बारेमा

पूर्बेली दर्पण मिडिया प्रा.लि. उदयपुर द्धरा सञ्चालित पूर्बेली डटकम उदयपुरको सदरमुकाम गाइघाटबाट सञ्चालन हुदै आएको डिजिटल पत्रिका हो ।

दर्ता न.

  • सूचना तथा प्रशारण विभाग दर्ता न.: ९६८/०७५–७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता न.: २७२/०७५–७६
  • कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यलय दर्ता न.: १६४२४६/०७३–७४

हाम्रो टिम

  • सञ्चालक: पूर्बेली दर्पण मिडिया प्रा.लि. उदयपुर
  • सम्पादक: घमण्ड बहादुर मगर
  • कार्यकारी सम्पादक: इश्वर कुमार मगर

सम्पर्क

  • कार्यलय: त्रियुगा नगरपालिका ११ उदयपुर
  • फोन न.: ९८४२८६६१५२/९८०५९२९५७७
  • इमेल: [email protected]
  • [email protected]